Trastuzumab Tedavisi Alan HER-2 Pozitif Meme Kanseri Hastalarında Kardiyak Risk Tahmin Modeli Belirleme

Development of cardiac risk prediction model in patients with HER-2 positive breast cancer on trastuzumab therapy (Otchere et al, Cardio-Oncology 2023)

Dr. Bilge Nazar Ateş

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı

Meme kanseri hastalarının yaklaşık olarak dörtte biri HER-2 gen ekspresyonu taşımaktadır. Bu hasta grubu?trastuzumab, lapatinib ve pertuzumab gibi HER-2 inhibitörleri ile tedavi edilmektedir. Daha önceki çalışmalarda trastuzumab tedavisinin LVEF’yi %3-%19 arasında düşürdüğü gösterilmiştir. Bu çalışmada kanser tedavisi ilişkili kardiyak disfonksiyon öngördürücülerinin belirlenmesi, HER-2 inhibitörü tedavisi planlanan hastalarda olası bir risk tahmin modeli belirlenmesi amaçlanmıştır.

Çalışma 2015-2019 yılları arasında Ohio’da iki merkezde meme kanseri tanısı almış ve trastuzumab tedavisi planlanmış 18 yaşından büyük, toplamda 415 hasta içermektedir. Çalışmaya tedavi öncesi ve tedavi sonrası 3, 6, 9 ve 12. ayların herhangi birinde kontrol ekokardiyografi tetkiki olan hastalar dahil edilmiştir. Başlangıç ekokardiyografisinde EF’si %53’ün altında olan ve kontrol ekokardiyografisi olmayan hastalar çalışmadan çıkarılmıştır. Kanser tedavisi ilişkili kardiyak disfonksiyon 1 yıllık takibinin herhangi bir zamanında EF’de başlangıca göre %10 düşüş olarak ya da %53’ün altına düşüş olarak tanımlanmıştır.

Çalışmada yaş, ırk, koroner arter hastalık öyküsü, önceden ve eş zamanlı radyoterapi öyküsü, eş zamanlı antrasiklin kullanımı, diabetes mellitus, hipertansiyon ve böbrek hastalığı dahil olmak üzere önceki çalışmalardan bilinen kardiyotoksisite belirleyicileri test edildi. Kümülatif kardiyak disfonksiyon insidansı %9,4 olarak saptandı. Kardiyak disfonksiyon gelişen katılımcılar arasında %28,9, kardiyak disfonksiyon gelişmeyen hastaların sadece %13,9'unda diyabet vardı (OR: 317 %95 GA: 0,13-1,413). 25 hasta Adriamisin'e maruz kalmış (%6,1) ve Adriamisin tedavisi kardiyak disfonksiyon geliştirenler ile geliştirmeyenler arasında da istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (OR: 10.2 %95 GA: 0.02-4.109).

ROC analizinde 270 hasta test grubuna 145 hasta ise doğrulama grubuna rastgele atanmış ve oluşturulan risk tahmin modelinde, kardiyak disfonksiyon riskini artıran öngördürücüler arasında inme, diyabet ve Adriamisin tedavisi yer almıştır. Modelin doğru tahmini %95 GA (%73-%86) ile %80, duyarlılığı %46 ve özgüllüğü %84 idi. Çalışmada kardiyak disfonksiyonun pozitif prediktif değeri %22, negatif prediktif değeri ise %94'tür. Bu tahmin modelinin trastuzumab tedavisinden sonraki bir yıl içinde hangi hastada kardiyak disfonksiyon gelişebileceğini belirlemede rastgele bir tahminden daha iyi performans gösterdiğini ortaya koymaktadır.

Mevcut bu risk tahmin modeli, HER-2 inhibitörü tedavisi alan hastalarda kardiyotoksisiteyi öngörmede yüksek özgüllük ve orta düzeyde duyarlılık ile umut vaat etmektedir. Bu tahmin modeli ile kardiyotoksisite gelişme riski yüksek olan kadınları, kardiyotoksisite açısından yüksek risk altında olmayanlardan ayırabilmek amaçlanmıştır. DM ve inme öyküsü olan, trastuzumab tedavisine ek olarak adriamisin tedavisi alan kardiyotoksisite açısından yüksek riskli kadınlar daha sık taranabilirken, düşük riskli kadınlar daha az sıklıkta taranabilir.

Çalışmanın kısıtlılıklarına bakıldığında örneklem büyüklüğünün yetersiz olması, ekokardiyografi takiplerinin 1 yıl içinde herhangi bir zamanda yapılmış olması, GLS takibinin yapılmamış olması ve tam ve kısmi meme radyasyonunun ayırt edilememiş olması sayılabilir.

Sonuç olarak kardiyak risk tahmin modeli HER2 inhibitörü tedavisi planlanan meme kanseri hastalarında takip sıklığı ve takip stratejisini belirlemek amacı ile kullanılabilmektedir.