| [Türkçe] | |
|
![]() |
| Turkish Society of Cardiology Cardiooncology Bulletin Year: 4 Number: 2 / 2026 |
|
Türk Kardiyoloji Derneği Kardiyoonkoloji Bülteni 4:2Değerli meslektaşlarımız, Nisan 2026 literatüründe, kardiyo-onkoloji artık yalnızca ejeksiyon fraksiyonu izlemi etrafında tanımlanan bir alan olarak ifade edilmiyor. Klinik ve araştırma odağının genetik yatkınlık, immünoterapi sonrası yeniden başlama kararları, modern radyoterapinin gerçek kardiyovasküler yükü, T-hücre bağlayıcı tedavilerin (T-cell engager) toksisitesi ve kardiyak amiloidozda erken yakalama stratejileri gibi daha karmaşık sorulara doğru kaydığı görülüyor. Bu ay öne çıkan üç mesaj var: (1) trastuzumab kardiyotoksisitesinde CHIP gibi yeni biyolojik belirteçlerin risk sınıflamasına girmesi, (2) İmmun Kontrol Noktası (ICI) miyokarditi ve yeni nesil hematolojik immünoterapilerde “kime, ne zaman, hangi izlemle devam edilebilir?” sorusu klinik karar sürecinin merkezine yerleşmektedir ve (3) kardiyak amiloidozda geleneksel tanı yaklaşımının ötesine geçilip seri progresyon izlemi ve erken/subklinik saptama kavramlarının merkezi hale gelmesi. 1. CHIP ve trastuzumab kardiyotoksisitesi Park ve ark., JAMA Oncology’de yayımlanan çalışmalarında, trastuzumab alan meme kanseri hastalarında klonal hematopoezin (CHIP) kardiyotoksisite riskini anlamlı biçimde artırdığını gösterdi. UK Biobank kohortunda 15.729 hasta; bağımsız doğrulama kohortunda ise trastuzumab alan 454 hasta incelendi. SNUH kohortunda CHIP pozitifliği ESC tanımına göre trastuzumab ilişkili kardiyotoksisite ile bağımsız olarak ilişkiliydi (ayarlanmış sHR 1,91). Bu sonuçlar trastuzumab alacak hastalarda, gelecekteki risk sınıflaması için hipotez oluşturucu nitelikte bir çalışma olduğunu düşündürüyor (1). Klinik mesaj: Trastuzumab kardiyotoksisitesinde yalnızca klasik risk faktörleri değil, hematopoetik klonalite de önemli olabilir. 2. Modern sol meme radyoterapisinde uzun dönem kardiyovasküler (KV) risk Nakajima ve ark., JAMA Network Open’da yayımlanan çalışmalarında; 76.586 kadını içeren geniş kohortta çağdaş sol meme radyoterapisinin tarihsel dönemlere kıyasla çok daha düşük ek kardiyovasküler yük taşıdığını gösteriyor. İlk kardiyovasküler hastane yatışı açısından sol ve sağ taraf arasında fark bulunmadığı; ancak sol taraflı ışınlamada yeni kalp yetersizliği ve iskemik kalp hastalığı tanılarında küçük ancak dikkat çekici bir artış eğilimi olduğu vurgulanıyor. Çalışma, modern foton bazlı tekniklerin kalp dozunu azaltmakta başarılı olduğunu, fakat riskin tamamen ortadan kalkmadığını düşündürüyor (2). Klinik mesaj: Güncel radyoterapi daha güvenli görünse de özellikle daha önce KV hastalığı olanlarda kardiyak risk açısından yakın takip sürdürülmelidir. 3. ICI miyokarditi sonrası yeniden başlama (rechallenge): seçilmiş hastada mümkün mü? Jebnoun ve ark.’nın Circulation’da yayımlanan prospektif kohortu, ICI miyokarditi sonrasında tüm hastalarda otomatik ve kalıcı tedavi kesmenin tek seçenek olmadığını düşündürüyor. Çalışma sonuçlarına göre, düşük dereceli / seçilmiş ICI miyokarditi olgularının 14’ünde (%12) yakın gözlem altında tedavi yeniden başlandı ve sadece 1 hastada ağır ama yönetilebilir nüks izlendi. Veriler, az sayıda seçilmiş olguya dayansa da permissive cardiotoxicity/rechallenge yaklaşımının koşullu olarak gündeme gelebileceğini gösteriyor (3). Klinik mesaj: ICI miyokarditi sonrası yeniden başlama, ancak hasta seçimi ve yoğun kardiyo-onkoloji izlemi ile tartışılabilecek bir seçenektir. 4. AL amiloidozda “kardiyak biyobelirteç tam yanıtı” Muchtar ve ark., 63 hastalık seride, AL amiloidozda kardiyak biyobelirteç tam yanıtı (cardiac biomarker complete response) kavramını tanımlayarak hematolojik yanıtın ötesinde kardiyak düzeyde daha anlamlı bir iyileşmenin klinik karşılığını tartışmaya açıyor. Kavram, tedaviye yanıtın yalnızca hematoloji diliyle değil, kardiyak biyobelirteç ekseninde de raporlanması gerektiğini düşündürüyor (4). Klinik mesaj: AL amiloidozda yanıt değerlendirmesi giderek daha fazla “hematolojik + kardiyak” ikili eksenine kayıyor. 5. ATTR amiloidozda progresyonu neyle izleyeceğiz? Vaishnav ve ark.’nın derlemesi, ATTR amiloidozda progresyon takibinin yalnızca tek bir sonlanıma dayanmaması gerektiğini vurguluyor. Klinik durum, biyobelirteçler, fonksiyonel kapasite ve görüntüleme bulgularını birlikte kullanan seri değerlendirme yaklaşımı öne çıkarılıyor (5). Klinik mesaj: ATTR-CM için “stabil” demek, düzenli biyobelirteç ve görüntüleme takibini bırakmak anlamına gelmemelidir. 6. Bispesifik T-hücre bağlayıcı tedavilerde (T-cell engager) kardiyovasküler olaylar Itzhaki Ben Zadok ve ark.’nın çalışması, bispesifik T-hücre bağlayıcı tedavileri (T-cell engager) sırasında görülen KV olayları sistematik biçimde ele alıyor. Çalışma, özellikle atriyal fibrilasyon gibi aritmilerin görülebildiğini, buna karşın kardiyovasküler mortalitenin nadir olduğunu gösteriyor. Bu başlık, hematolojik immünoterapilerin genişlediği dönemde bazal risk değerlendirmesi ve hedefli izlem ihtiyacını güçlendiriyor (6). Klinik mesaj: T-hücre bağlayıcı tedaviler (T-cell engager) kullanan hastada çarpıntı, ritim bozukluğu ve hemodinamik bozulma artık kardiyo-onkoloji izleminin aktif bileşenleri arasında yer almalıdır. 7. Kemoterapi sırasında IL-18 yükselişi Bellissimo ve ark., meme kanseri için kemoterapi alan hastalarda plazma IL-18 düzeylerindeki artışı, egzersiz kapasitesi ve fiziksel aktivite ile değerlendiriyor. Çalışma henüz klinik karar değiştirici olmasa da inflamasyon ekseninin, kardiyotoksisite biyolojisinde klinik gündeme daha güçlü biçimde girdiğini gösteriyor (7). Klinik mesaj: Subklinik kardiyotoksisitenin gelecekteki biyobelirteç panellerinde inflamatuvar belirteçlerin yeri artabilir. 8. Nadir amiloidoz tiplerinde 124I-evuzamitide PET/BT Clerc ve ark., 124I-evuzamitide PET/BT’nin nadir amiloidoz formlarında kardiyak tutulumu non-invaziv biçimde saptama potansiyelini gösteriyor. Çalışmada; tekniğin, standart değerlendirme araçlarından daha erken dönemde kardiyak tutulumu yakalayabileceğini, bunun da kardiyak amiloidozda organ-spesifik ama aynı zamanda pan-amiloid yaklaşım sunması bakımından önemli bir gelişme olduğunu belirtiliyor (8). Klinik mesaj: Özellikle tanısal gri bölgede kalan nadir amiloidoz tiplerinde PET tabanlı görüntüleme daha fazla önem kazanmaktadır. 9. V142I taşıyıcılarında subklinik ATTR-CM: VISTA çalışması Jefferson ve ark.’nın VISTA yöntem makalesi, V142I TTR taşıyıcılarında subklinik ATTR kardiyomiyopatiyi daha erken tanımlamayı amaçlayan çok merkezli yaklaşımı ortaya koyuyor. Genetik riskli bireylerde sessiz dönemin yakalanması ve daha erken fenotiplemenin mümkün olup olmadığını test etmesi bakımından, gelecek tarama stratejileri için yol gösterici olabilir (9). Klinik mesaj: ATTR-CM artık yalnızca semptomatik kalp yetersizliği hastalığı olarak değil, daha erken evrede saptanabilecek bir süreç olarak düşünülmektedir. 10. Çağdaş kanser tedavileri çağında kardiyotoksisiteyi önleme çalışmaları Munir ve ark.’nın sistematik derlemesi, kardiyotoksisiteyi önlemeye yönelik randomize çalışmaların büyük bölümünün hâlâ klasik kemoterapi eksenli olduğunu; immünoterapi, hedefe yönelik ajanlar ve biyolojik tedavilerin ise yetersiz temsil edildiğini gösteriyor. Bu, elimizdeki koruyucu stratejilerle ilgili kanıt veri tabanının yeni nesil onkoloji pratiğini tam olarak karşılamadığını bir defa daha hatırlatıyor (10). Klinik mesaj: Yeni nesil ajanlar için kardiyoproteksiyon verisi, klinik kullanım hızının gerisinde kalmaktadır. 11. Kemoterapi ilişkili kardiyotoksisitede kardiyoprotektif stratejiler Dao ve ark.’nın derlemesi, dexrazoxane ve lipozomal antrasiklinler gibi daha güçlü kanıta sahip seçeneklerin yanında beta blokerler, ACE inhibitörleri/ARB’ler, MRA’lar, statinler, egzersiz ve GLS izlemini birlikte ele alıyor. Yazı, tek bir standart koruyucu yaklaşım yerine risk temelli, çok aşmalı yaklaşımın daha gerçekçi olduğunu vurguluyor (11). Klinik mesaj: Kardiyoproteksiyon, hasta ve tedaviye özgü katmanlara sahip bir strateji olarak düşünülmelidir. 12. Türkiye’de KardiyoOnkoloji’nin 10 Yılı Sempozyumu Türkiye’de KardiyoOnkoloji’nin 10 Yılı dolayısıyla; 12 Mayıs 2026 Salı günü, İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Konferans Salonunda, kardiyoloji, tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi, radyoloji, kanser cerrahisi ve genetik disiplinlerinin iş birliği ile hazırlanan bir günlük sempozyum saat 9.30’da başlıyor.
Aşağıdaki çalışmalar Nisan 2026 dergi sayılarında yer almakla birlikte çevrim içi erken yayımları daha önce yapılmıştır; bu nedenle ana seçim yerine, tamamlayıcı okuma listesine alınmıştır. • Roy DC ve ark., kanser ilişkili VTE ve kanama riskinde CRP, GDF-15, NT-proBNP ve hs-TnT temelli nomogram yaklaşım ilkelerini sunuyor. Venous thromboembolism and bleeding in cancer patients: role of inflammatory and cardiac biomarkers. European Heart Journal. 2026;47(16):1933-1945. doi:10.1093/eurheartj/ehaf1002. (12) • Khan F ve ark., kanserde tekrarlayan VTE ve kanama riskini birlikte tartışan yararlı bir üst düzey çerçeve sunuyor. Predictors of recurrent venous thromboembolism and bleeding in patients with cancer: a metaanalysis. European Heart Journal. 2026;47(16):1917-1929. doi:10.1093/eurheartj/ehaf453. (13)
Bu Sayıda Öne Çıkanlar: Nisan 2026 literatürü, kardiyo-onkolojide risk sınıflaması, tedaviye devam/yeniden başlama kararları ve kardiyak amiloidozda erken fenotiplemenin öne çıktığını gösteriyor. Pratik açıdan en güçlü mesajlar: • Trastuzumab alan hastalarda yeni biyolojik risk belirteçlerinin görünür hale gelmesi, • Modern radyoterapinin geçmişte olduğuna göre daha güvenli görünmesi, • ICI miyokarditi sonrasında seçilmiş olgularda yeniden başlama tartışmasının güçlenmesi ve • Kardiyak amiloidozda “erken tanı + seri izlem + detaylı yanıt arama” yaklaşımının yerleşmesidir.
Kaynaklar 1. Park CS, Ryu G, Ahn H, et al. Clonal Hematopoiesis and Risk of Trastuzumab-Related Cardiotoxic Effects. JAMA Oncol. Published online April 2, 2026. doi:10.1001/jamaoncol.2026.0455. 2. Nakajima E, Nguyen L, Liu N, et al. Long-Term Risk of Cardiovascular Disease After Contemporary Left-Sided Breast Radiation Therapy. JAMA Netw Open. 2026;9(4):e264098. doi:10.1001/jamanetworkopen.2026.4098. 3. Jebnoun N, Bretagne M, Rosenzwajg M, et al. Restarting Immune Checkpoint Inhibitors After ICI Myocarditis: A Prospective Cohort. Circulation. 2026;153(14):1079-1081. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.125.077976. 4. Muchtar E, Geyer S, Dispenzieri A, et al. Cardiac Biomarker Complete Response in AL Amyloidosis: Characteristics, Cardiac Recovery, and Survival of 63 Patients. JACC CardioOncol. 2026;8(2):137-147. doi:10.1016/j.jaccao.2026.01.004. 5. Vaishnav J, Bampatsias D, Boursiquot BC, et al. Disease Prognosis and Progression in Transthyretin Amyloidosis: JACC: CardioOncology State-of-the-Art Review. JACC CardioOncol. 2026;8(2):120-136. doi:10.1016/j.jaccao.2026.02.004. 6. Itzhaki Ben Zadok O, Shimony S, Miller S, et al. Cardiovascular Adverse Events Associated With Bispecific T-Cell Engager Therapy. JACC CardioOncol. 2026;8(2):152-164. doi:10.1016/j.jaccao.2026.01.005. 7. Bellissimo MP, Ambrosio M, Mauro AG, et al. Elevated Plasma IL-18 Levels During Chemotherapy Treatment for Breast Cancer, Exercise Capacity, and Physical Activity. JACC CardioOncol. 2026;8(2):192-194. doi:10.1016/j.jaccao.2026.03.001. 8. Clerc OF, Romero Pabón AJ, Cuddy SAM, et al. Assessment of Cardiac Involvement in Rare Forms of Amyloidosis Using PET/CT with ¹²4I-Evuzamitide (¹²4I-p5+14, AT-01). J Nucl Cardiol. 2026 Apr 2:102707. doi:10.1016/j.nuclcard.2026.102707. 9. Jefferson A, Kozlitina J, Zaha VG, et al. Identifying Subclinical Transthyretin Cardiac Amyloidosis in V142I TTR Carriers: Design, Rationale, and Methods of the VISTA Study. Am J Cardiol. 2026;264:56-63. doi:10.1016/j.amjcard.2026.01.015. 10. Munir M, Sayed A, Ghazi S, et al. Cardiotoxicity prevention trials in the era of contemporary cancer therapies: a systematic review. Cardiooncology. Published online April 11, 2026. doi:10.1186/s40959-026-00464-4. 11. Dao V, Amin S, Kammaripalle T, et al. Review on cardioprotective strategies in the setting of chemotherapy-induced cardiotoxicity. Cardiooncology. Published online April 13, 2026. doi:10.1186/s40959-026-00480-4. 12. Roy DC, Wang TF, Mallick R, et al. Venous thromboembolism and bleeding in cancer patients: role of inflammatory and cardiac biomarkers. Eur Heart J. 2026;47(16):1933-1945 (Online first Dec 12, 2025). doi:10.1093/eurheartj/ehaf1002. 13. Khan F, Tritschler T, Marx CE, et al. Predictors of recurrent venous thromboembolism and bleeding in patients with cancer: a meta-analysis. Eur Heart J. 2026;47(16):1917-1929. (Online first June 22, 2025). doi:10.1093/eurheartj/ehaf453. Issue Summary |
| 2026 © Turkish Society of Cardiology. |